تعریف نگهداری و تعمیرات مطابق استاندارد EN13306

Maintenance: Combination of all technical, administrative and managerial actions during the life cycle of an item intended to retain it in or restore it to, a state in which it can perform the required function.

نگهداری و تعمیرات: ترکیب همه اقدامات فنی و اجرایی و مدیریتی در طی چرخه عمر تجهیز که هدفش نگهداری تجهیز یا بازیابی آن به وضعیتی است که آن تجهیز بتواند کارکردی مطابق انتظار داشته باشد.

چه اقداماتی نگهداری و تعمیرات است؟

Maintenance: Combination of all technical, administrative and managerial actions …

تنها اقدامات اجرایی که توسط مهندسین و عموماً تکنسین های نگهداری و تعمیرات انجام می شود را نگهداری و تعمیرات نمی نامیم. اقدامات فنی که عموماً توسط مهندسین انجام می گیرد نیز به این اقدامات اضافه می شود. پس تا کنون فعالیت های فنی و اجرایی را در تعریف نگهداری و تعمیرات مشاهده کردیم. اما بخش بسیار مهمی که عموماً سازمان ها و شرکت ها آن را در نگهداری و تعمیرات نمی بینند بخش مدیریتی آن است.

فعالیت هایی که در حوزه برنامه ریزی استرانژیک نت، مدیریت منابع انسانی نت و برنامه ریزی نت قرار دارد جزئی از فعالیت های مدیریتی نگهداری و تعمیرات است و در سالهای اخیر به شدت جایگاه خود را باز کرده است.

 

نگهداری و تعمیرات چه زمانی از طول عمر تجهیز را در برمیگیرد؟

… during the life cycle of an item …

در تعریف قید شده است که در طی چرخه عمر تجهیز انجام می گیرد. این چرخه عمر تجهیز از زمانی است که تجهیز نصب می گردد تا زمانی که تجهیز اسقاط می شود را در بر می گیرد.

تفاوت این بخش با تعریف مدیریت دارایی ها در این است که در مدیریت دارایی ها از زمانی که احساس نیاز به تجهیز می شود و تحلیل نیازهای کسب و کار انجام می گیرد، زمانی که طراحی انجام شده و وارد چرخه تولید می گردد و در نهایت تجهیز ساخته می شود را نیز شامل می گردد. چرخه مدیریت دارایی ها چرخه ای کامل تر از دوره عمر تجهیز است.

تعمیرات اضطراری (EM)، نت پیشگیرانه (PM)، نت پیشبینانه (PDM)، نت اصلاحی (CM) کدامیک فعالیت های نگهداری و تعمیرات است؟

.. intended to retain it in or restore it to …

فعالیت هایی که منجر به نگهداری تجهیز و یا بازیابی تجهیز شود را فعالیت های نگهداری و تعمیرات می نامیم. نت پیشگیرانه و نت پیشبینانه در حیطه نگهداری تجهیز و تعمیرات اضطراری و اصلاحی در حیطه بازیابی تجهیز است.

نتیجه فعالیت های نگهداری و تعمیرات چه می شود؟

… a state in which it can perform the required function …

پس از اجرای فعالیت های نگهداری و تعمیرات باید کارکردهای تجهیز به حالت مد نظر برگردانده شود. برای این کار برای هر تجهیز باید کارکردهایی که انتظار داریم را شناسایی کنیم و این موضوع چک گردد که آیا تجهیز به سطح کارکردی مد نظر و مورد انتظار رسیده است یا خیر.

 

 

لزوم پیاده سازی سیستم‌های نگهداری وتعمیرات ( نت )

به کارگیری سیستم نگهداری و تعمیراتِ خاصِ یک سازمان، می‌تواند نقش بسیار زیادی را در کاهش قیمت تمام شده محصول نهایی ایفا نماید. اما این تأثیرات تنها محدود به هزینه نبوده و در سرعت ارائه محصول در کل زنجیره تامین، کیفیت محصول، قابلیت اطمینان، چابکی سازمان و عواملی از این دست نیز تأثیرات خاص خود را خواهد داشت که هر یک از آن‌ها محلی از تامل خواهد بود. از این رو می‌توان به نقش مهم و تأثیر گذار استراتژی‌های مختلف نگهداری و تعمیرات بر روی کسب و کار یک بنگاه اقتصادی پی برد.

در صورتی که تمامی فعالیتها و عملیات نگهداری در قالب یک سیستم تعریف شود، موجب فعالیت و کار بی وقفه ماشین آلات  و دستگاه در سیستم با کمترین هزینه مصرفی و تعمیراتی است.

تعمیرات و نگهداری ماشین آلات و دستگاه ها،با توجه به استهلاک و فرسایش مداوم آنها،  بخش عمده ای از هزینه های تولید را در یک مجموعه صنعتی در بر می گیرد .این هزینه، بسته به نوع صنعت، ۱۵ الی ۶۰ درصد هزینه تولید را شامل می شود . حال آنکه  بنا به تحقیقات صورت گرفته  ،یک سوم هزینه های  نگهداری و تعمیرات،مربوط به فعالیت‌های غیر ضروری در حوزه نگهداری و تعمیرات می‌باشد این در حالی است که صنایع آمریکا سالانه حدود ۲۰۰ بیلیون دلار برای نگهداری و تعمیرات تجهیزات خود هزینه می‌نمایند. این بدان معنی است که مدیریت صحیح فرآیند نگهداری و تعمیرات، سالانه، ۶۰ بیلیون دلار صرفه جویی در این حوزه را به همراه خواهد داشت. ژاپنی‌ها با درک اهمیت ویژه‌ای که در مدیریت فرآیند نگهداری و تعمیرات در سیستم‌های تولیدی احساس می‌کردند، اقدام به طراحی سیستم‌های مختلف نگهداری و تعمیرات، از جمله TPM نمودند و آن را به عنوان یکی از زیر سیستم‌های سه گانه تولید ناب به جهان معرفی نمودند.

همان طور که می دانیم ، فرسایش و خرابی قطعات یک ماشین خصوصا قطعات متحرک ، اجتناب ناپذیر است و نیاز به تعمیر و یا تعویض دارند حتی مواد مصرفی مثل روغن ها و یا گریسها پس از مدتی خاصیت اصلی و کاربری خود را از دست داده و احتایج به تعویض دارند و سرویس و تعمیر منظم، موجب حفظ وضعیت ماشین در شرایط کاری و عملیاتی است

انجام عمليات تعميراتي پس از وقوع شكستگي و خرابي در ماشين آلات موجب توقف عمليات توليدي مي گردد.که زيانها و هزینه ناشي از این توقف بمراتب بيشتر از تعمير ماشين آلات مربوطه مي باشد.
در نتیجه ايجاد سيستمي كه بتواند از شكستگي و خرابي ماشين آلات جلوگیری کند لازم و ضروری است. این سیستم علاوه بر افزایش راندمان تولیدی دستگاه، باعث کاهش زیانهای ناشی از توقف کار ، به حداقل ممکن می شود. اساس این سیستم را می توان حول ۳ محور اصلی طراحی نمود :

۱-    بررسی وضعيت اوليه و شرایط محیطی و کاری دستگاه ها

۲-     نحوه و کیفیت اجرای عمليات تعميراتي

۳-     بررسي كاملي در مورد نظرات كارخانه سازنده دستگاه ها

هدف اصلي از ايجاد يك سيستم صحيح تعميرات و نگهداري عبارتست از :

  • رفع نواقص و معايب جزئي قبل از نیاز به تعميرات كلي.
  • جلو گيري از افزایش اثرات عيوب و نواقص و توسعه آن در کل مجموعه.
  • افزایش طول عمر تجهیزات و در نتیجه صرفه جويي در خريد تجهیزات جديد.
  • كاهش توقف تولید و جلوگيري از زيانهاي ناشي از وقفه دركار.
  • افزایش راندمان و بازده کاری ،متخصصین قسمت نصب و تعميرات
  • كاهش تعميرات كلي و تكراری و غیر ضرور که باعث صرفه جویی در نیرو کار و سرمایه های انسانی سازمان می گردد.
  • كاهش درمصرف لوازم يدكي و تقليل هزينه مربوطه.
  • تشخيص نوع عملكرد ماشين آلات و تعيين هزينه هاي تعميراتي مربوطه به منظور تصميم گيري در مورد تهيه و انتخاب ماشينهاي جديد.
  • افزايش راندمان توليدي ماشين آلات و كاهش هزينه هاي توليد.